جامعه المصطفی العالمیهپژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده2538-619013120250404Developing a Conceptual Model for Enriching Spouses' Relationships with an Emphasis on Meeting Psychological Needs Based on Selected Hadiths from the Book Bihar al-Anwarتدوین مدل مفهومی غنیسازی روابط همسران با تأکید بر تأمین نیازهای روانشناختی براساس منتخب احادیث کتاب بحارالانوار2281046010.22034/ijwf.2024.17578.2184FAعمادرحیمیدانشجوی دکتری قرآن و روانشناسی، مجتمع آموزش عالی علوم انسانی اسلامی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.علی نقیفقیهیدانشیارگروه علوم تربیتی، دانشگاه قم، قم، ایران.احمدانتصاریکارشناسی ارشد روانشناسی مثبتگرای اسلامی، مؤسسه آموزش عالی اخلاق و تربیت، قم، ایران.Journal Article20241221<strong>Objective: </strong>The quality of spouses' relationships in the family is one of the most influential factors in the health and advancement of individuals and society. This study aimed to develop a conceptual model for enriching spouses' relationships, emphasizing the fulfillment of psychological needs based on Islamic sources.<br /><strong>Method: </strong>This research employed a descriptive-analytical and quantitative-qualitative approach. Volumes of the book <em>Bihar al-Anwar</em>, which extensively cover narratives related to interpersonal relationships (particularly spousal relationships) and include relevant Quranic verses in each chapter, were selected. Data were analyzed, and the validity of the results was confirmed by experts.<br /><strong>Results: </strong>After data analysis and validation, the conceptual model for enriching spousal relationships, approved by experts, included the following components:<br /><br />3 negative underlying components<br />15 positive underlying components<br />3 core components<br />7 consequential components<br /><br /><strong>Conclusion: </strong>Based on the findings, a conceptual model for enriching spousal relationships was designed, emphasizing the fulfillment of psychological needs and grounded in the narratives of <em>Bihar al-Anwar</em>. This model can serve as a comprehensive framework for improving and strengthening spousal relationships within families<strong>هدف: </strong>کیفیت روابط همسران در خانواده از اثرگذارترین عوامل سلامت و تعالی فرد و جامعه است. پژوهش حاضر با هدف تدوین مدل مفهومی غنیسازی روابط همسران با تأکید بر تأمین نیازهای روانشناختی براساس منابع اسلامی انجام شده است.<br /><strong>روش پژوهش: </strong>این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و کمی-کیفی انجام شد. بدین منظور، مجلداتی از کتاب <em>بحارالانوار</em> که به بیان روایات مرتبط با روابط بینفردی و بهطور خاص روابط همسران پرداخته و آیات مرتبط با موضوع پژوهش را شامل میشود، انتخاب گردید. دادهها پس از جمعآوری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و روایی نتایج بهدست آمده توسط کارشناسان تأیید شد.<br /><strong>یافتهها: </strong>پس از تحلیل دادهها و رواییسنجی، مدل مفهومی غنیسازی روابط همسران شامل موارد زیر به تأیید کارشناسان رسید:<br /><br />۳<strong> </strong>مؤلفه زمینهساز سلبی<br />۱۵<strong> </strong>مؤلفه زمینهساز ایجابی<br />۳<strong> </strong>مؤلفه هستهای<br />۷<strong> </strong>مؤلفه پیامدی<br /><br /><strong>نتیجهگیری: </strong>براساس یافتهها، مدل مفهومی غنیسازی روابط همسران با تأکید بر تأمین نیازهای روانشناختی و براساس روایات کتاب بحارالانوار طراحی شد. این مدل میتواند به عنوان چارچوبی جامع برای بهبود و تقویت روابط همسران در خانواده مورد استفاده قرار گیرد.http://pzk.journals.miu.ac.ir/article_10460_7873fcbc01cbf1ca5b5cb560e974c824.pdfجامعه المصطفی العالمیهپژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده2538-619013120250404The Construction and Validation of a Self-Efficacy Scale in Spouse Selectionساخت و اعتبارسنجی مقیاس خوداثربخشی در انتخاب همسر29511045910.22034/ijwf.2024.18265.2242FAعباسعلیهراتیاناستادیار گروه خانواده، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم. ایران.سعیدشریف یزدیکارشناسی ارشد روانشناسی اسلامی، مؤسسه اخلاق و تربیت، قم. ایران.زهرارهنمادانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، دانشکده هدی، قم. ایران.Journal Article20241217<strong>Objective: </strong>The situation of choosing a spouse is one of the most critical stages of human life. The consequences of constructive or destructive self-efficacy of individuals in this situation can affect the entire future of the individual. This research was conducted with the aim of constructing and validating the self-efficacy scale in spouse selection.
<strong>Method: </strong>This study was conducted using a non-experimental correlational method. The population included individuals present on the Eitaa social network, with 228 participants selected through convenience sampling. They responded to the self-efficacy in spouse selection scale. Cronbach's alpha and split-half methods were used to determine reliability, while correlation and exploratory factor analysis were employed to assess construct validity. Data were analyzed using SPSS-24 software through Pearson correlation, split-half test, and exploratory factor analysis.
<strong>Results</strong><strong>: </strong>The results indicated that the self-efficacy scale in spouse selection comprises seven factors: cognitive self-efficacy, communicative self-efficacy, emotional self-regulation, choice hesitation, bold confrontation, purposeful choice, and cognitive self-regulation. A Cronbach's alpha of 0.95 demonstrated the scale's high reliability.
<strong>Conclusion: </strong>Based on the findings, this scale exhibits appropriate validity and reliability, yielding coherent factors. It can be effectively used to assess self-efficacy in marriage and is applicable in clinical, educational, and research contexts<strong>هدف:</strong> موقعیت انتخاب همسر از خطیرترین مراحل زندگی انسان است. پیامدهای خوداثربخشی سازنده یا مخرب افراد در این موقعیت میتواند بر تمام آینده فرد اثرگذار باشد. پژوهش حاضر با هدف ساخت و اعتبارسنجی مقیاس خوداثربخشی در انتخاب همسر انجام شد.
<strong>روش پژوهش:</strong> این پژوهش به روش غیرآزمایشی از نوع همبستگی انجام شد. جامعه آماری شامل افراد حاضر در شبکه اجتماعی ایتا بود که با روش نمونهگیری در دسترس، تعداد ۲۲۸ نفر انتخاب و به مقیاسهای خوداثربخشی در انتخاب همسر و خودکارآمدی در انتخاب همسر پاسخ دادند. برای تعیین اعتبار پرسشنامه از روش آلفای کرونباخ و دونیمهسازی و برای تعیین روایی سازه از روش همبستگی و تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. دادهها با نرمافزار<strong> SPSS </strong>نسخه ۲۴ و از طریق همبستگی پیرسون، آزمون دونیمهسازی و تحلیل عاملی اکتشافی تجزیه و تحلیل شدند.
<strong>یافتهها:</strong> نتایج نشان داد که مقیاس خوداثربخشی در انتخاب همسر دارای هفت عامل است: خوداثربخشی شناختی، خوداثربخشی ارتباطی، خودتنظیمی هیجانی، تردید در انتخاب، مواجهه جرأتمندانه، انتخاب هدفمند و خودتنظیمی شناختی. ضریب آلفای کرونباخ ۰.۹۵ اعتبار مناسب این مقیاس را نشان داد.
<strong>نتیجهگیری:</strong> براساس یافتهها، این مقیاس از اعتبار و روایی مناسبی برخوردار است و عوامل منسجمی را در بر میگیرد. از این مقیاس میتوان برای بررسی خوداثربخشی افراد در ازدواج و همچنین در فعالیتهای بالینی، آموزشی و پژوهشی استفاده کرد.http://pzk.journals.miu.ac.ir/article_10459_80447551d74bb1ef50f6e768457e358a.pdfجامعه المصطفی العالمیهپژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده2538-619013120250404The Effectiveness of Group-Based Spirituality Therapy on the Psychological Resilience of Mothers with Children with Intellectual Disabilitiesاثربخشی معنویتدرمانی گروهی بر تابآوری روانشناختی مادران با کودک کم توانی ذهنی5368940510.22034/ijwf.2024.18044.2220FAکریمعبدالمحمدیاستادیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.فرهادغدیریدکتری روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.عسگرعلیمحمدیاستادیار گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنائی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.Journal Article20241220This research aimed to investigate the effectiveness of group-based spirituality therapy on the psychological resilience of mothers with children with intellectual disabilities and was conducted in a quasi-experimental pretest-posttest design with a control group. The population included mothers with children with intellectual disabilities whose children were studying in elementary school in Tabriz exceptional schools in the academic year 2022-2023. To conduct the study, 42 of these mothers were selected by the convenience sampling and randomly assigned to the test and control groups. Participants in the test group received 12 sessions of spirituality therapy, and the control group remained on the waiting list. The data were collected using Richardson's resilience questionnaire (pretest and posttest) and analyzed with multivariate analysis of covariance. The results showed that group-based spirituality therapy has a significant effect on the psychological resilience of mothers with children with intellectual disabilities with an effect size of 0.462 (P<0.05). Therefore, specialists can use spirituality therapy as an effective intervention to improve the psychological resilience of mothers with children with intellectual disabilitiesپژوهش حاضر باهدف بررسی اثربخشی معنویتدرمانی گروهی بر تابآوری روانشناختی مادران با کودک کمتوانی ذهنی و باروش نیمه<strong></strong>آزمایشی ازنوع پیشآزمون-پسآزمون با گروه گواه انجام شد. جامعه آماری<strong> </strong>شامل مادران دارای کودک کمتوانی ذهنی بود که فرزندشان در سال تحصیلی 1402-1401 در مدارس استثنایی شهر تبریز در مقطع ابتدایی مشغول به تحصیل بودند. جهت انجام پژوهش، تعداد 42 نفر از این مادران بااستفاده از<strong> </strong>نمونه<strong></strong>گیری<strong> </strong>در دسترس انتخاب و به<strong></strong>صورت تصادفی در گروه آزمایش و گواه گمارده شدند. شرکتکنندگان گروه آزمایش طی 12 جلسه معنویت<strong></strong>درمانی را دریافت کردند و گروه گواه در لیست انتظار باقی ماندند. دادهها با استفاده از از پرسش<strong></strong>نامه تابآوری ریچاردسون جمعآوری (پیشآزمون و پسآزمون) و با آزمون تحلیل کواریانس چندمتغیره تحلیل شد. نتایج پژوهش نشان داد که معنویتدرمانی گروهی بر تابآوری روانشناختی مادران با کودک کمتوانی ذهنی با اندازه اثر 462/0 تأثیر معنادار دارد (05/0<strong>p<</strong>). بنابراین، متخصصان میتوانند برای ارتقای تابآوری روانشناختی مادران با کودک کمتوانی ذهنی از معنویتدرمانی بهعنوان مداخلهای مؤثر استفاده کنند.http://pzk.journals.miu.ac.ir/article_9405_86afabf3462f03949be72076b44b846c.pdfجامعه المصطفی العالمیهپژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده2538-619013120250404Women from the View of Feiz Kashani's Interpretive Thoughtsزن در اندیشه های تفسیری فیض کاشانی69871045710.22034/ijwf.2025.18292.2244FAرقیهبراریان مرزونیدانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.حبیب اللهحلیمی جلوداردانشیار گروه قرآن و حدیث دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.محمد مهدیشاهمرادی فریدونیدانشیار گروه قرآن و حدیث دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.Journal Article20241221<strong>Objective:</strong><strong> </strong>Criticism and review of the views of Islamic scholars in the interpretation of Quranic verses related to women determines the role and position of these scholars in enlightening thoughts and developing the basis of discussions. Feiz Kashani, one of the Shiite interpreters of the 11th century, proposes new discussions which are different from the famous perspective.<strong><br />Method:</strong><strong> </strong>Considering the special position of Feiz Kashani's thoughts among Muslim scholars, the present study was conducted with the aim of reviewing his theories about the most important interpretive challenges in the field of women's studies using an analytical-documentary method and library data.<strong><br />Results/Conclusion:</strong><strong> </strong>The most important positional findings of this interpreter indicate women's inclination towards lust and material things, women's weakness in the power of reason and prudence, the parasitic nature of women's creation, and the scarcity of perfect women. Feiz Kashani's most important interpretive views in the social discussion of women are as follows: men's guardianship (Qawwamiat) over women as a relationship of ruler over subjects, women's lesser rights compared to men, the relativity of the age of puberty for girls, women's obedience (Tamkin) meaning general obedience to their husbands, and the attribution of leadership (Siadat) by the mother. With a critical analysis approach, some of the aforementioned opinions conflict with some Quranic verses and narratives, while another group is correct based on Quranic and narrative evidence.<strong>هدف:</strong> نقد و بررسی آرای اندیشمندان اسلامی در تفسیر آیات مرتبط با زنان، نقش و جایگاه این دانشمندان را در تنویر افکار و توسعه مبنایی مباحث مشخص میکند. فیض کاشانی از مفسران شیعی قرن یازدهم، به طرح مباحث نو و متفاوت با دیدگاه مشهور میپردازد.
<strong>روش پژوهش:</strong> باتوجه به جایگاه ویژه اندیشههای فیض کاشانی در میان علمای مسلمان، پژوهش حاضر با استفاده از دادههای کتابخانهای و بهروش تحلیلی-اسنادی نظریههای وی درباره مهمترین چالشهای تفسیری در حیطه مطالعات زنان انجام شد.
<strong>یافتهها و نتیجهگیری:</strong> مهمترین یافتههای جایگاهشناسانه فیض کاشانی، حاکی از تقرب زنان به شهوات و مادیات، ضعف زن در نیروی عقل و تدبیر، طفیلی بودن خلقت زنان و کم بودن بانوان کامل است. مهمترین آرای تفسیری فیض کاشانی در بحث اجتماعی زنان عبارت است از: قوامیت مردان بر زنان بهمثابه رابطه والی بر رعیت، کمتر بودن حق زنان نسبت به مردان، نسبی بودن سن بلوغ دختران، تمکین زن بهمعنای اطاعت عام از شوهر و انتساب سیادت ازسوی مادر. با رویکرد تحلیل انتقادی، برخی از آرای مذکور در تعارض با برخی آیات و روایات است و دستهای دیگر بااستناد به قرائن قرآنی و روایی، صواب میباشد.http://pzk.journals.miu.ac.ir/article_10457_df99985c9fcff74e61bdac97cef5639e.pdfجامعه المصطفی العالمیهپژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده2538-619013120250404A Critical Analysis of Orientalists' Viewpoints on Islamic Hijab in the Last Centuryتحلیل انتقادی دیدگاههای مستشرقان درباره حجاب اسلامی در قرن اخیر891051046110.22034/ijwf.2025.15191.2049FAزهرامحمدیدانشپژوهش دکتری تفسیر تطبیقی، مجتمع آموزش عالی بنتالهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.0009-0009-8888-4966معصومهمحمدیدانشپژوهش دکتری کلام اسلامی، مجتمع آموزش عالی بنتالهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.Journal Article20241215<strong>Objective: </strong>Islamic clothing, especially Hijab, has been one of the most challenging issues in the history of Orientalism studies. The present study aimed to review the viewpoints of orientalists on Islamic Hijab in the last century.
<strong>Method: </strong>This research was conducted using Spragens' critical-analytical method.
<strong>Findings: </strong>The results showed that:
· The criticisms of orientalists are based on biased and ideological foundations rather than scientific and objective analyses.
· Orientalists consider Hijab a sign of backwardness of Muslim women, while it is a symbol of the religious and cultural identity of Islamic societies.
· Media are effective tools to counter negative propaganda, as they can strengthen the culture of Islamic Hijab by changing misconceptions and dispelling doubts.
<strong>Conclusion: </strong>The study proposed strategies such as indirect valuation by governments, norming, symbolizing, and justifying public opinion toward lifestyle changes to raise awareness and counter orientalists' negative views. It also emphasized the importance of using mass media to promote and institutionalize Hijab culture in the contemporary world.<strong>هدف:</strong> پوشش اسلامی بهویژه حجاب، یکی از مسائل چالشبرانگیز در تاریخ مطالعات شرقشناسی بوده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی دیدگاههای مستشرقان درباره حجاب اسلامی در قرن اخیر انجام شد.
<strong>روش پژوهش:</strong> این پژوهش بهروش تحلیلی-انتقادی اسپریگنز انجام شد.
<strong>یافتهها:</strong> نتایج بررسیها نشان داد که:
- نقدهای مستشرقان بر پایههای غرضورزانه و ایدئولوژیک قرار دارد نه تحلیلهای علمی و عینی؛
- مستشرقان حجاب را نشانهای از عقبماندگی زنان مسلمان میدانند، درحالیکه این پوشش نمادی از هویت دینی و فرهنگی جوامع اسلامی است؛
- رسانهها ابزار مؤثری در مقابله با این تبلیغات منفی هستند و میتوانند با تغییر نگرشها و تصورات اشتباه، فرهنگ حجاب اسلامی را تقویت نمایند.
<strong>نتیجهگیری:</strong> در این پژوهش راهکارهایی همچون ارزشگذاری غیرمستقیم دولتها، هنجارسازی، نمادسازی، و توجیه افکار عمومی نسبت به تحول در سبک زندگی برای ارتقای آگاهی و مقابله با دیدگاههای منفی مستشرقان ارائه شد. همچنین بر اهمیت استفاده از رسانههای جمعی برای ترویج و نهادینهسازی فرهنگ حجاب در دنیای معاصر تأکید گردید.http://pzk.journals.miu.ac.ir/article_10461_d03499b1c7bdaff3dd48a68fae6792f3.pdfجامعه المصطفی العالمیهپژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده2538-619013120250404The Factors and Grounds of the Development of International Documents Related to Women's Rights in the Twentieth Centuryعوامل و زمینههای تحول اسناد بینالمللی مرتبط با حقوق زنان در قرن بیستم1061261045810.22034/ijwf.2024.17280.2170FAابراهیمشفیعی سروستانیاستادیار و مدیر گروه فقه و حقوق، دانشکده علوم و معارف اسلامی، دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران.Journal Article20241210<strong>Objective:</strong> A brief look at the international documents related to women's rights that were ratified in the twentieth century reveals a gradual increase in these documents and a substantive change in their subjects. Given the importance of identifying the factors and contexts for the quantitative growth and substantive evolution of international documents related to women's rights during this period, this study was conducted with the aim of identifying the factors and contexts for the evolution of these documents, explaining how the Islamic system positions itself regarding these documents, and predicting future developments of these documents.
<strong>Method:</strong> This research was conducted using an analytical-documentary method.
<strong>Results/Conclusion: </strong>The findings indicated that the most important factors and contexts for the quantitative growth and substantive evolution of international documents related to women's rights in the twentieth century are as follows:
- The dominance of a discourse based on the recognition of inherent dignity and equal rights for all human beings, continuing modern Western thought in international documents related to women's rights;
- The consolidation of the undisputed dominance and hegemony of the United States over the global capitalist system and its transformation into a political, economic, and military superpower;
- The influence of UN-affiliated institutions by external trends that pursue women's rights according to American standards and deny any gender differences between men and women.<strong>هدف:</strong> با نگاهی اجمالی به اسناد بینالمللی مرتبط با حقوق زنان که در قرن بیستم تصویب شده است، افزایش تدریجی این اسناد و تغییر ماهوی موضوعات آنها قابل مشاهده میباشد. باتوجه به نقش مهم شناخت عوامل و زمینههای رشد کمی و تحول ماهوی اسناد بینالمللی مرتبط با حقوق زنان در این دوران، پژوهش حاضر باهدف شناسایی عوامل و زمینههای تحول اسناد بینالمللی مرتبط با حقوق زنان، تبیین چگونگی موضعگیری نظام اسلامی در برابر این اسناد و نیز پیشبینی تحولات آینده این اسناد انجام شد.
<strong>روش</strong><strong> </strong><strong>پژوهش</strong><strong>:</strong> این پژوهش بهروش تحلیلی-اسنادی انجام شد.
<strong>یافتهها و نتیجهگیری:</strong> یافتههای پژوهش نشان داد مهمترین عوامل و زمینههای رشد کمی و تحول ماهوی اسناد بینالمللی مرتبط با حقوق زنان در قرن بیستم عبارتند از:
حاکمیت گفتمان مبتنی بر شناسایی کرامت (حیثیت) ذاتی و حقوق برابر همه انسانها در استمرار تفکر مدرن غربی بر اسناد بینالمللی مرتبط با حقوق زنان؛
تثبیت سلطه و حاکمیت بلامنازع آمریکا بر نظام جهانی سرمایهداری و تبدیل آن به ابرقدرت سیاسی، اقتصادی و نظامی؛
اثرپذیری نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد از جریانهای خارج از این سازمان که احقاق حقوق زنان را با معیارهای آمریکایی دنبال کرده و هرگونه تفاوت جنسیتی میان زن و مرد را انکار مینماید.http://pzk.journals.miu.ac.ir/article_10458_5d846976f66a22bc128c5eaa4112a774.pdfجامعه المصطفی العالمیهپژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده2538-619013120250522The Ruling Nature of Childbearing with Regard to Parental Conflicts and the Motivational Reasons for Couples' Refusal to Have Childrenماهیت حکمی فرزندآوری با نظر به تعارضات والدین و علل انگیزشی امتناع زوجین از فرزندآوری999010.22034/ijwf.2025.17664.2191FAناصرعاشوریدانشآموخته دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.منصورغریب پوردانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه یاسوج، یاسوج. ایران.سیدمهدیجوکاردانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.داودحسن پوراستادیار گروه فقه و حقوق، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایرانJournal Article20231218<strong>Objective:</strong> One of the important challenges in the family field is the issue of childbearing. Whether childbearing is a right or a ruling can be the basis for decision-making in various legal issues related to the family. The present study was conducted with the aim of examining the opinions of famous Imamiyyah jurists on the legal nature of childbearing, the conflict of this right with other spousal rights, and the motivational reasons for couples' refusal to have children.<br /><strong>Method:</strong> This research was conducted using an analytical-documentary method, and by examining written jurisprudential-legal sources, it analyzed the evidence and various perspectives in this field.<br /><strong>Results:</strong> The results of the investigations showed that childbearing is a right.<br /><strong>Conclusion:</strong> Some jurists have assigned the right to have children to women, and others to men. Each of the jurists has tried to cite evidence to prove their opinion, but the evidence for both views is subject to criticism. The perspective that seems comprehensive is that the right to childbearing is a shared right between spouses. This view can be strengthened by considering the diyah (blood money) being established for the one who performs 'azl (coitus interruptus), whether man or woman; the recommended status of marrying a fertile woman; and the lack of explicit Quranic verses and narratives indicating the obligation of childbearing. This perspective, considering Islamic custom and as a natural right of men and women, reduces disagreements about the legal nature of childbearing.<strong>هدف:</strong> از چالشهای مهم در حوزه خانواده، مسئله فرزندآوری است. اینکه آیا فرزندآوری یکحق یا حکم است، میتواند مبنای تصمیمگیری در موضوعات مختلف حقوقی وابسته به خانواده شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی نظرات مشهور فقهای امامیه در ماهیت حکمی فرزندآوری و تعارض این حق با دیگر حقوق زوجین و علل انگیزشی امتناع زوجین از فرزندآوری انجام شد.<br /><strong>روش پژوهش:</strong> این پژوهش به روش تحلیلی–اسنادی انجام شد و با بررسی منابع مکتوب فقهی-حقوقی، به تحلیل ادله و دیدگاههای مختلف در این حوزه پرداخته است.<br /><strong>یافتهها:</strong> نتایج بررسیها نشان داد فرزندآوری یکحق است.<br /><strong>نتیجهگیری:</strong> برخی فقها حق فرزندآوری را به زن و برخی دیگر به مرد اختصاص دادهاند. هر کدام از فقها سعی کردهاند در اثبات نظر خود به ادلهای استناد کنند که ادله هر دو دیدگاه قابل نقد است. دیدگاهی که جامع به نظر میرسد این است که حق فرزندآوری یکحق مشترک میان زوجین است که میتوان این نظر را با توجه به ثبوت دیه بر عزلکننده اعم از زن و مرد، مستحب بودن ازدواج با زن ولود، عدم ظهور آیات و روایات بر وجوب فرزندآوری تقویت کرد. این دیدگاه، باتوجه به عرف متشرعه و بهمثابه یکحق طبیعی زن و مرد، اختلافات درباره ماهیت حکمی فرزندآوری را کاهش میدهد.http://pzk.journals.miu.ac.ir/article_9990_8bb8fd9f09fa66885c5166dcabde435c.pdf