رویکرد حقوق کیفری ایران و کنوانسیون منع کلیه اشکال تبعیض علیه زنان مصوب 1979 نسبت به جرم روسپیگری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه فقه و حقوق دانشکده الهیات دانشگاه تبریز ایران تبریز

2 استادیار ، گروه فقه و حقوق اسلامی ، دانشکده الهیات و علوم اسلامی ،دانشگاه تبریز، تبریز ، ایران

3 : استادیار ، گروه فقه و حقوق اسلامی ، دانشکده الهیات و علوم اسلامی ،دانشگاه تبریز ، تبریز ، ایران

10.22034/ijwf.2025.20153.2371

چکیده

هدف: قوانین موضوعه کیفری ایران احکام ویژه‌ای در مورد حدود و تعزیرات برای مبارزه با صور مختلف جرایم جنسی وضع کرده است، اما مقرره ویژه‌ای به روسپیگری اختصاص نداده است. اقدام برای بهبود وضعیت زنان در سطح جهانی بسیار ضروری است و کنوانسیون بین‌المللی رفع هرگونه تبعیض علیه زنان برای ایجاد برابری کامل میان زنان و مردان و ریشه‌کن کردن تبعیض علیه آنها ایجاد شده است. ارزیابی تطبیقی رویکرد قوانین کیفری ایران و کنوانسیون بین‌المللی رفع هرگونه تبعیض علیه زنان نسبت به پدیده روسپیگری و واکاوی دلایل عدم عضویت ایران در این کنوانسیون.
روش پژوهش: این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و از طریق گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای انجام شده است.
یافته‌ها: کنوانسیون مذکور بازتابی از آرمان‌های فمینیستی غرب است و به‌دلیل تفاوت در ساختارهای فرهنگی، مذهبی، استانداردها و تفسیرهای مختلف از جایگاه زنان در مناطق گوناگون، نتوانسته اجماع واقعی به‌ویژه در کشورهای اسلامی ایجاد کند.

مقررات کیفری ایران پدیده روسپیگری را در قالب جرایم جنسی رد می‌کند، اما عضویت ایران در کنوانسیون به‌دلیل موانع دینی و ضرورت لغو مقررات کیفری مغایر با آن محقق نشده است.
در عین حال، امکان عضویت با اعمال حق شرط محدود وجود دارد.

نتیجه‌گیری: اگرچه هر دو نظام حقوقی (ایران و کنوانسیون) با روسپیگری به‌‎مثابه یک‌پدیده مجرمانه برخورد می‌کنند، اما تفاوت در مبانی فرهنگی، مذهبی و حقوقی موجب شده ایران با وجود امکان عضویت مشروط، تاکنون به این کنوانسیون نپیوندد. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Approach of Iran's Criminal Law and the 1979 Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women to the Crime of Prostitution

نویسندگان [English]

  • behrouz youseflou 1
  • Reza Elhami 2
  • Abdalreza Lotfi 3
1 tabriz university
2 استادیار ، گروه فقه و حقوق اسلامی ، دانشکده الهیات و علوم اسلامی ،دانشگاه تبریز، تبریز ، ایران
3 Associate Professor، Department of Islamic jurisprudence ، Faculty of Theology and Islamic sciences ،Tabriz university ،Tabriz،Iran
چکیده [English]

Objective: Iran's criminal law has established specific provisions on limits and penalties to combat various forms of sexual crimes, but it has not dedicated a special regulation to prostitution. Action to improve the status of women globally is very necessary, and the International Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women was created to create full equality between women and men and eradicate discrimination against them. A comparative assessment of the approach of Iran's criminal law and the International Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women to the phenomenon of prostitution and an analysis of the reasons for Iran's non-membership in this convention.
Method: This research was conducted using a descriptive-analytical method and through the collection of library information.
Results: The aforementioned convention is a reflection of Western feminist ideals and, due to differences in cultural and religious structures, standards, and different interpretations of the status of women in different regions, has failed to create a real consensus, especially in Islamic countries.
- Iran's criminal law rejects prostitution as a sexual crime, but Iran's membership in the Convention has not been achieved due to religious obstacles and the need to repeal criminal provisions that contradict it.
- At the same time, there is the possibility of membership with limited reservations.
Conclusions: Although both legal systems (Iran and the Convention) treat prostitution as a criminal phenomenon, differences in cultural, religious, and legal foundations have caused Iran to not join this Convention, despite the possibility of conditional membership.

کلیدواژه‌ها [English]

  • prostitution
  • criminal law
  • the 1979 Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women
  • Women
ایزدی، نرگس.، و مهدوی کنی، صدیقه (1399). دادرسی افتراقی زنان بزهکار از دیدگاه اسلام با نگاهی به جرم‌شناسی فمینیست. نشریه علمی فقه و حقوق خانواده، 25(73)، 49- 74.
بایرامی آرباطان، رامین (1395). قانون آیین دادرسی کیفری در نظم حقوقی کنونی. تهران: انتشارات مجد.
بدری‌منش، اعظم.، معیدفر، سعید، حبیب‌زاده، محمدجعفر.، و شاکری‌گلپایگانی، طوبی (1398). تحلیل ساختاری عدالت جنسیتی در کیفرگذاری جرایم تعزیری. نشریه حقوق کیفری، 10(2)، 7- 28.
برهانی، محسن (1388). سیاست کیفری ایران در قبال روسپیگری. نشریه مطالعات راهبردی زنان، 12(45)، 7- 42.
حرعاملی، محمدبن الحسن (1414هـ.ق). وسائل الشیعه. قم: مؤسسه آل البیت لاحیاء التراث.
حیدری، مهدی.، و سمیه، شریفی (1400). راهکارهای پیشگیری از بزه‌دیدگی زنان در نظام عدالت کیفری ایران. نشریه علمی- تخصصی قانون‌یار، 5(20)، 569- 590.
خالقی، علی (1390). آیین دادرسی کیفری. تهران: نشر شهر دانش.
دهخدا، علی‌اکبر (1377). لغت‌نامه. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
رائیجی پارسایی، نرگس.، کاظمی، علیرضا.، و حاتمی، اصغر (1395). مبانی فقهی نقش پلیس زن در یگان‌های ویژه. نشریه مطالعات پلیس زن، 1 (24)، 49- 74.
روباتم، شیلا (1387). زنان در تکاپو: فمینیسم و کنش اجتماعی. مترجم: صباغی، حشمت‌الله. تهران: شیرازه.
شکری، رضا (1396). قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی مصوب 1392. تهران: نشر مهاجر.
صالحی، فرشته (1394). پیشگیری وضعی از بزه‌دیدگی زنان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه علامه طباطبایی. دانشکده حقوق و علوم سیاسی.
عیسی‌خانی، زهره (1383). نابرابری در ترازوبرابری جنسیتی. نشریه کتاب نقد، 2(31)، 131- 144.
فرجی‌ها، محمد.، و آذری، هاجر (1388). ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻛﻴﻔﺮی از زﻧﺎن ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﺗﺠﺎوز ﺑﻪ ﻋﻨﻒ ﺣﻘﻮق در اﻳﺮان. نشریه علمی- ﭘﮋوﻫﺸﻲ رﻓﺎه اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، 11(40)، 287- 314.
قامت، جعفر.، و قمی صابری، پرتو (1391). الحاق ایران به کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان، فرصت‌ها و تهدیدها. نشریه علمی-پژوهشی علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، 5(18)، 195- 200. 
کریمی مجد، رؤیا (1380). زیرگام‌های حریص در خیابان‌های بی‌بازگشت. نشریه زنان، 19(67)، 14- 29.
کلاکسون، سی‌ام‌وی (1372). تحلیل مبانی حقوق جزا. مترجم: میرمحمد صادقی، حسین. تهران: نشر جهاد دانشگاهی شهید بهشتی.
مألوف، لوئیس (1986). المنجد فی اللغه. بیروت: دارالمشرق.
مطهری، مرتضی (1396). نظام حقوق زن در اسلام. تهران: نشر صدرا.
موذن‌زادگان، حسنعلی.، و تدین، عباس (1393). زن در آﯾﯿﻦ دادرﺳﯽ ﮐﯿﻔﺮی اﯾﺮان و ﻓﺮاﻧﺴﻪ. نشریه ﭘﮋوﻫﺶ ﺣﻘﻮق ﮐﯿﻔﺮی، 2(6)، 39- 67.
ﻣﻬﺮﭘﻮر، ﺣﺴﻦ (1379). ﻣﺒﺎﺣﺜﯽ از ﺣﻘﻮق زن ازﻣﻨﻈﺮ ﺣﻘﻮق داﺧﻠﯽ، ﻣﺒﺎﻧﯽ ﻓﻘﻬﯽ و ﻣﻮازﯾﻦ ﺑﯿﻦ‌اﻟﻤﻠﻠﯽ. ﺗﻬﺮان: ﻣﺆﺳﺴﻪ اﻃﻼﻋﺎت.
مهرپور، حسین (1378). نظام بین‌الملل حقوق بشر. تهران: انتشارات اطلاعات.
میرزایی، نجفعلی (1367). فرهنگ اصطلاحات معاصر. قم: دارالاعتصام.
نادری، سمیه.، و نادری، سمیرا (1397). مطالعه تطبیقی خشونت جنسی علیه زنان. تهران: مجد.
وایت، راب.، و هینز، فیونا (1390). جرم و جرم‌شناسی. مترجم: سلیمی، علی. تهران: انتشارات حوزه و دانشگاه.
هیدنسون، فرانسیس (1388). زنان و مقوله جرم. مترجم: نوری، محمدتقی. تهران: نشر مجد.