ساختار شخصیت از دیدگاه قرآن و روان شناسی با تأکید بر تفاوت نظام ساختاری شخصیت زن و مرد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار روان شناسی تربیتی، عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی- پژوهشی امام خمینی، قم، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی مفاهیم ساختاری شخصیت از دیدگاه قرآن و روان­شناسی با تأکید بر تفاوت نظام ساختاری شخصیت زن و مرد، به­شیوه توصیفی – تحلیلی انجام شد و در موارد استناد به آیات قرآن از روش تفسیری بهره­گرفت. بدین­منظور منابع تحقیق شامل کتاب­های شخصیت و پژوهش­هایی که در محدوده سال­های 2000 تا 2018 انجام شده است، مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت که با بررسی­های انجام شده، پژوهشی که موضوع مطالعه حاضر در آن بررسی شده باشد، یافت نشد. یافته­های پژوهش حاضر نشان داد که روان­شناسان برای تبیین ساخت روانی از مفاهیم ساختاری متفاوتی استفاده کرده­اند که حاکی از ناهمگرایی نظریات آنهاست. تأمل در آموزه­های دینی نشان­دهنده این واقعیت است که هر فردی دارای ساخت روانی اولیه است که در ادبیات قرآن از آن به فطرت تعبیر شده است. سپس هر فرد به ساخت روانی ثانویه که نتیجه تعامل فطرت با عوامل محیطی است، دست می­یازد که از آن به شاکله تعبیر شده است. یافته­های پژوهش بیانگر این حقیقت است که زن و مرد از نظر ساخت روانی اولیه ویژگی­های فطری مشترکی دارند، اما از نظر ساخت روانی ثانویه، دارای دو نظام ساختاری متفاوتند به­گونه­ای که هم در بعد زیستی و هم در بعد روان­شناختی بین آنها تفاوت ادراکی، عاطفی و کنشی وجود دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات