مطالعه کاربردی تحولات فقهی شیعه در دوران معاصر درباره حقوق و آزادی‌های زنان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار حقوق، عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی حقوق، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تحولات فقیهی شیعه درباره حقوق و آزادی­های زنان و تأثیر زمان و مکان بر این تحولات، به روش توصیفی- تحلیلی انجام شد. بدین منظور منابع فقهی شامل منابع اصیل استنباطی فقهی در محدوده چهل سال اخیر مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت. با بررسی­های انجام شده، پژوهشی که موضوع مطالعه حاضر در آن بررسی شده باشد، یافت نشد. پس از بررسی منابع پژوهش، این نتیجه حاصل شد که با مفتوح بودن باب اجتهاد در فقه شیعه، استفاده از احکام ثانویه و احکام حکومتی و بهره­گیری از منبع عقل و عرف و بناءعقلای در فقه شیعه، تحولات مثبت و قابل توجهی درباره حقوق و آزادی­های زنان رخ­داده است. به­طوری­که با تفحص در فتوای فقهای شیعه تحولاتی مثبت برپایه حقایق و زندگی کنونی زنان در مسائلی همچون ارث، دیه، حق خروج زن از منزل، آزادی و استقلال در ازدواج، حق طلاق، انواع مشارکت­های سیاسی و مسائل مستحدثه حجاب قابل مشاهده و بهره­برداری است که زنان در پرتوی آن از حقوق و آزادی­های بیشتری بهره­مند شده­اند. پژوهش حاضر به این نتیجه رسید که زن در رهگذر این نگاه از احکام حقوقی متمایزی در مقایسه با فقه مقتدم برخوردار شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات