تحلیل روان‌سنجی مقیاس سنجش باورها و رفتارهای مقابله‌ای در دانشجویان دختر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار روان‌شناسی تربیتی، سازمان پژوهش و برنامه‌‌‌‌ریزی آموزشی، تهران، ایران.

چکیده

پ
پژوهش حاضر باهدف آزمون کفایت روان‌سنجی مقیاس سنجش باورها و رفتارهای مقابله‌ای دانشجویان دختر به‌روش غیرآزمایشی از نوع همبستگی انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دختر شاغل به تحصیل در تهران بود که تعداد 398 نفر از ایشان با استفاده از روش نمونه‌گیری دردسترس برای ورود به پژوهش انتخاب شدند. اطلاعات بااستفاده از مقیاس سنجش باورها و رفتارهای مقابله‌ای و نسخه کوتاه مقیاس مقابله مذهبی جمع‌آوری شد. به‌منظور تعیین روایی عاملی مقیاس سنجش باورها و رفتارهای مقابله‌ای از روش‌های آماری تحلیل عامل اکتشافی و تحلیل عاملی تأییدی و برای بررسی همسانی درونی از ضرایب آلفای کرونباخ استفاده شد. همچنین روایی سازه با استفاده از ضریب همبستگی بین مقیاس سنجش باورها و رفتارهای مقابله‌ای و مقیاس مقابله مذهبی بررسی شد. نتایج تحلیل مؤلفه‌های اصلی با استفاده از چرخش واریماکس نشان داد که مقیاس سنجش باورها و رفتارهای مقابله‌ای از چهار عامل ساختار، احساس تعلق اجتماعی، رابطه شخصی با قدرت بالاتر و جهان‌بینی تشکیل شده است و شاخص‌های برازش تحلیل عاملی تأییدی (برپایه نرم‌افزار LISREL) وجود این عوامل چهار‌گانه را تأیید کرد. نتایج مربوط به همبستگی بین ابعاد باورها و رفتارهای مقابله‌ای با ابعاد مقابله مذهبی مثبت و منفی به‌طور تجربی از روایی سازه سنجش باورها و رفتارهای مقابله‌ای حمایت کرد و مقادیر ضرایب همسانی درونی مقیاس مطلوب گزارش شد. در مجموع، یافته‌های پژوهش نشان داد که این مقیاس برای سنجش نقش مذهب در مواجهه با رویدادهای استرس‌زای زندگی در دانشجویان دختر ابزاری معتبر است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  1. ابوالقاسمی، عباس.، و جوانمیری، لیلا (1391). نقش مطلوبیت اجتماعی، سلامت روانی و خودکارآمدی در پیش‌‌بینی پیشرفت تحصیلی دانش‌‌آموزان دختر. نشریه روان‌‌شناسی مدرسه، 1(2)، 6-20.
  2. صدیقی ارفعی، فریبرز.، تمنایی‌‌فر، محمدرضا.، و عابدین‌‌آبادی، عاطفه (1391). رابطه جهت‌‌گیری مذهبی، سبک‌‌های مقابله و شادکامی در دانشجویان. نشریه روان‌‌شناسی و دین، 5(3)، 135-163.
  3. عبدالخالقی، معصومه.، شکری، امید.، صفایی، مریم.، و صالحی، راحمه (1394). تحلیل روان‌‌سنجی نسخه کوتاه مقیاس مقابله مذهبی در بیماران سرطانی، نشریه روان‌‌شناسی سلامت، 1(11)، 113-126.
  4. محمودی، ناهیدالملوک.، بهمن‌‌پور، حمید.، و باسامی، طاهره (1389). بررسی عوامل مؤثر بر ریسک‌‌پذیری دانشجویان. نشریه جامعه‌‌شناسی کاربردی، 21(2)، 35-56.
  5. Adham, D., Salem Safi, P., Amiri, M., Dadkhah, B., Mohammadi, M. A., Mozaffari, N., Sattari, Z., & Dadashian, S. (2008). The Survey of Mental Health Status in Ardabil University of Medical Sciences Students. Journal of Ardabil University of Medical Sciences, 8(3), 229-234
  6. Ellison, C. G. (1991). Religious involvement and subjective well-being. Journal of Health and Social Behavior, 32, 80-99.
  7. Folkman, S. (1997). Positive psychological states and coping with severe stress. Social Science and Medicine, 45(8), 1207-1221.
  8. Folkman, S. (2008). The case for positive emotions in the stress process. Anxiety, Stress, and Coping: An International Journal, 21(1), 3-14.
  9. Gall, T. L., Charbonneau, C., Clark, N. H., Grant, K., Joseph, A., & Shouldice, L. (2005). Understanding the Nature and Role of Spirituality in Relation to Coping and Health: A Conceptual Framework. Canadian Psychology, 46(2), 88-104.
  10. Harrison, M. O., Koenig, H. G., Hays, J. C., Eme-Akwari, A. G., & Pargament, K. I. (2001). Epidemiology of religious coping: a review of recent literature. International Review of Psychiatry, 13, 86-93.
  11. Khan, Z. H., & Watson, P. J. (2006). Construction of the Pakistani religious coping practices scale: Correlations with religious coping, religious orientation, and reactions to stress among Muslim university students. International Journal for the Psychology of Religion, 16(2), 101-112.
  12. Koenig, H. G., McCullough, M., & Larson, D. B. (2001). Handbook of religion and health: a century of research reviewed. New York: Oxford University Press.
  13. Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
  14. Larson, D. B., Sherill, K. A., Lyons, J. S., Craigie, F. C., Thielman, S. B., Greenwold, M. A., & Larson, S. S. (1992). Associations between dimensions of religious commitment and mental health reported in the American Journal of Psychiatry and Archives of General American Journal of Psychiatry, 149, 557-559.
  15. Martinez, N. C., & Sousa, V. D. (2011). Cross-cultural validation and psychometric evaluation of the among medically ill elderly patients: A two-year longitudinal study. Journal of Health Psychology, 9(6), 713–730.
  16. Pargament, K. I. (1997). The psychology of religion and coping: Theory, research, practice. New York: Guilford.
  17. Pargament, K. I., Ano, G. G., & Wachholtz, A. B. (2005). The Religious Dimension of Coping: Advances in Theory, Research, and Practice. In R. F. Paloutzian & C. L. Park (Eds.), Handbook of the psychology of religion and spirituality. New York: Guilford Press.
  18. Pargament, K. I., Koenig, H. G., & Perez, L. M. (2000). The many methods of religious coping: Development and initial validation of the RCOPE. Journal of Clinical Psychology, 56(4), 519-543.
  19. Pargament, K. I., Smith, B. W., Koenig, H. G., & Perez, L. (1998). Patterns of positive and negative religious coping with major life stressors. Journal for the Scientific Study of Religion, 37(4), 710-724.
  20. Park, C. L., & Cohen, L. H. (1993). Religious and nonreligious coping with the death of friend. Cognitive Therapy and Research, 17, 561-577.
  21. Park, C. L., & Folkman, S. (1997). Meaning in the context of stress and coping. Review of General Psychology, 1, 115-144.
  22. Rohani, C., Khanjari, S., Abedi, H. A., Oskouie, F., & Langius-Eklof, A. (2010). Health index, sense of coherence scale, brief religious coping scale and spiritual perspective scale: psychometric properties. Journal of Advanced Nursing, 1- 12.
  23. Shah, K. M. (2012). Initial Development and Validation of the Assessment of Beliefs and Behaviors in Coping (ABC). Presented for the Degree of Doctor of Philosophy. Faculty of the Graduate School. University of Texas at Austin.
  24. Shah, K. M., Douglas, R. P., Maheshwari, D., & McCarthy, C. J. (2010). Assessing the role of religion and spirituality in coping with life demands. Annual Convention of the American Psychological Association. Boston, MA.
  25. Tarakeshwar, N., Pargament, K. I., & Mahoney, A. (2003). Initial development of a measure of religious coping among Hindus. Journal of Community Psychology, 31(6), 607-628.
  26. Tix, A. P., & Frazier, P. A. (1998). The use of religious coping during stressful life events: Main effects, moderation, and mediation. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 66(2), 411-422.
  27. Yeo, J. C. (2012). The psychometric study of the attachment to god inventory and the brief religious coping scalein a Taiwanese Christian sample. Dissertation Abstracts International. Section B, The Sciences and Engineering.